Bosbranden treffen steeds vaker bewoond gebied, met recordschade tot gevolg

Wetenschappers van de University of East Anglia (UEA) hebben berekend dat er vorig jaar wereldwijd 335 miljoen hectare in vlammen opging – 16 procent minder dan het langetermijngemiddelde. De branden die vorig jaar woedden in onder meer de Verenigde Staten en Europa, resulteerden in meer dan 300.000 evacuaties en meer dan 90 dodelijke slachtoffers, wat de toenemende maatschappelijke impact van extreme bosbranden onderstreept. 2025 werd daarmee wereldwijd het duurste jaar ooit voor verzekerde bosbrandschade. De branden in Los Angeles alleen al waren goed voor een totale schade van 140 miljard dollar.

‘2025 laat zien dat een rustig brandjaar wereldwijd nog steeds verwoestende gevolgen kan hebben’, zegt Matthew Jones van de UEA. Hij verklaart dat omdat er een groeiende kloof ontstaat tussen de totale verbrande oppervlakte en de daadwerkelijke impact.

Het bosbrandseizoen van 2025 toont immers een wereldwijde verschuiving: terwijl savannebranden afnemen, ontstaan er steeds vaker extreme en destructieve bosbranden in meer gematigde en hoger gelegen gebieden. Door het klimaat veroorzaakte droogte en hittegolven doen bossen sneller ontvlammen en maken de branden intenser.

Maar de maatschappelijk impact wordt nog groter door de toegenomen bevolkingsgroei op de grens tussen natuurgebied en stedelijk gebied, en door het feit dat vaker noodsituaties voorkomen in meerdere regio's tegelijk.

Klimaatverandering

Volgens de auteurs tonen de cijfers dat de uitstoot van fossiele brandstoffen dringend aan banden moet worden gelegd om verdere klimaatverwarming te beperken. En er is meer aandacht nodig voor proactief vegetatiebeheer. ‘Veerkrachtige infrastructuur en evacuatieplannen die zijn afgestemd op een wereld met steeds brandgevoeligere landschappen en snel om zich heen grijpende branden, zijn essentieel’, stellen ze.

Zo werden in januari 2025 branden in Palisades en Eaton – de meest verwoestende bosbranden in de geschiedenis van de VS – aangewakkerd door grote hoeveelheden extreem droge vegetatie en hevige wind. Ze eisten uiteindelijk 31 levens, verwoestten bijna 12.000 huizen en dwongen meer dan 150.000 mensen tot evacuatie. De vuurhaarden veroorzaakten ook gevaarlijke luchtvervuiling die 10 miljoen inwoners trof.

Wind

Spanje kende vorig jaar het grootste verbrande gebied sinds 2002, met meer dan 350.000 hectare getroffen en acht doden. In Portugal bestreden duizenden brandweerlieden grote, snel om zich heen grijpende branden, waaronder de grootste bosbrand in de nationale geschiedenis.

Maar ook Griekenland, Turkije, Cyprus, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk registreerden enorme vuurhaarden met bijzonder veel schade.

‘Studies tonen duidelijk aan dat de hete, droge en winderige weersomstandigheden die de verwoestende bosbranden in Zuid-Europa veroorzaakten, veel waarschijnlijker zijn geworden door de klimaatverandering’, zegt Theodore Keeping van het Imperial College London. ‘Het is duidelijk dat snel om zich heen grijpende, intense bosbranden waarschijnlijker worden naarmate extreme weersomstandigheden toenemen.’