De meeste mensen willen samenwerken, maar gaan ervan uit dat de ander dat niet wil

Samenwerking: als je de staat van de wereld bekijkt, lijkt het allesbehalve in de mode. Toch is het een fundamentele bereidheid bij een grote meerderheid van de mensen overal ter wereld, blijkt uit een grootschalig experiment door de Universiteit van Bonn.

De wetenschappers onderwierpen meer dan honderdduizend mensen uit 125 landen aan een test. Elke deelnemer kreeg een onbekende persoon toegewezen en kon vervolgens kiezen tussen twee opties: niet samenwerken, met een beloning van 100 dollar, of dat wel doen, met een beloning van 70 dollar. En om het interessant te maken: als beide personen zonder overleg zouden kiezen voor samenwerking, gaat een bijkomende donatie van 400 dollar naar de strijd tegen de klimaatverandering.

De deelnemers werden dus opgezadeld met een sociaal dilemma: kiezen tussen een hogere beloning voor zichzelf, of een sociaal meer waardevolle oplossing.

Duidelijke meerderheid

Uit de test bleek dat een duidelijke meerderheid van de proefpersonen bereid is om eigen gewin opzij te zetten voor het gemeenschappelijke goed: maar liefst 69 procent kiest ervoor samen te werken.

Wel speelt de verwachting over de houding van de ander een grote rol. Wie ervan uitgaat dat de ander zal samenwerken, is zelf ook veel meer geneigd dat te doen. Geslacht en leeftijd hebben geen grote impact op de resultaten, maar onderwijs wel: hoe hoger het onderwijsniveau, hoe sneller iemand geneigd is om samen te werken.

En opvallend: mensen onderschatten systematisch de bereidheid van de ander om samen te werken. Terwijl 69% zelf bereid is om samen te werken, schatten we dat percentage zelf maar op 49%. Die pessimistische schatting is nagenoeg universeel en werd gevonden in 124 van de 125 onderzochte landen. Met name in Duitsland is de kloof groot: daar is 86% van de respondenten geneigd tot samenwerken, wordt de bereidheid bij de ander op amper 47% geschat.

Het onderzoek is verschenen in Science.