Gen Z-jongeren conservatiever rond vrouwenrechten dan hun grootouders

Op 8 maart vieren we Internationale Vrouwendag en naar aanleiding daarvan brengt Ipsos een nieuw rapport uit waarin gepeild wordt naar de gelijkheid tussen mannen in vrouwen. Uit de studie bij 23.000 mensen in 29 landen blijkt dat er op een heel aantal gebieden nog steeds aanzienlijke verschillen bestaan tussen man en vrouw.

Het onderzoek, uitgevoerd in samenwerking met het Global Institute for Women’s Leadership van King’s College London, stelt dat globaal genomen meer mensen vinden dat gendergelijkheid sinds 2019 voldoende is toegenomen. 

Een nipte meerderheid (gemiddeld 52% van de ondervraagde personen uit alle 29 landen) zegt dat er in hun land genoeg vooruitgang is geboekt op het gebied van gelijke rechten voor vrouwen en mannen. Maar van de 24 landen die zowel in het onderzoek van dit jaar als in dat van 2019 werden meegenomen, zeggen in 23 landen meer mensen dat het gelijkekansenbeleid te ver is gegaan.

Discriminatie van mannen

In 19 landen is 54% van de mannen het daarmee eens, vergeleken met 38% van de vrouwen. Gemiddeld is 52% van de mannen het ermee eens dat ‘we zo ver zijn gegaan met het bevorderen van gelijkheid voor vrouwen, dat we mannen zijn gaan discrimineren’. Slechts 36% van de vrouwen denkt daar hetzelfde over.

Let wel: dit zijn gemiddelde percentages, want in veel landen zijn de effectieve verschillen tussen mannen en vrouwen wat deze stelling betreft een pak groter. In Thailand vindt bijvoorbeeld 81% van de mannen dat er nu wel genoeg wordt gedaan op vlak van vrouwenrechten. Ter vergelijking: in België, Duitsland en Polen is dat 46%, tegenover 40% in de VS en 28% in Japan.

Gen Z

Wat sterk opvalt is dat binnen Generatie Z (geboren tussen 1996 en 2012) jonge mannen er de meest traditionele opvattingen op na houden over zowel de rol van vrouwen in de maatschappij als die van mannen.

Bijna één op de drie (31%) Gen Z-mannen vindt dat een vrouw haar man altijd moet gehoorzamen, en een derde van hen meent ook dat de man het laatste woord moet hebben bij belangrijke beslissingen in het gezin. Bij de babyboomers, hun grootouders zeg maar, onderschrijft slechts 13% het idee dat een vrouw haar man moet gehoorzamen en 17% vindt dat de man het laatste woord moet hebben.

Bij vrouwen ziet het beeld er iets anders uit, maar toch vindt nog 18% van de vrouwen uit Generatie Z dat een vrouw haar man altijd moet gehoorzamen, terwijl bij vrouwen uit de babyboomgeneratie, geboren tussen 1946 en 1964, maar 6% het daarmee eens is.

Over de gehele bevolking van de 29 landen in het onderzoek zegt gemiddeld één op de vijf ondervraagden dat een vrouw altijd gehoorzaam moet zijn aan haar echtgenoot, terwijl meer dan de helft (57%) hier niet mee akkoord gaat. Mensen in Indonesië (66%), Maleisië (60%) en India (52%) waren vaker akkoord dan mensen in Nederland (6%), Zweden (4%), Frankrijk en België (beide 7 %).

In de bevraging rond ‘mannelijkheid’ zegt 43% van de Gen Z-mannen dat jonge mannen fysiek sterk moeten zijn, zelfs als ze van nature niet groot of gespierd zijn. Daarnaast denkt 21% van hen dat mannen die actief voor kinderen zorgen minder mannelijk zijn dan mannen die dat niet doen. Bij babyboomers denkt slechts 8% daar zo over.

Vrouwen aan de macht

Wat ook opvalt in het rapport is de sterke overtuiging bij zowel mannen als vrouwen dat het beter zou gaan met de wereld als er meer vrouwen aan de macht zouden zijn in overheidsfuncties en het bedrijfsleven. Zes op de tien is het daarmee eens, gemiddeld 68% van de vrouwen en 53% van de mannen.

Ook hier opnieuw grote verschillen tussen de landen: van de ondervraagde Thai is 76% overtuigd dat meer vrouwen in verantwoordelijke functies een betere wereld zou opleveren. In Zuid-Afrika en Indonesië denkt 71% daar zo over, tegenover 65% in Nederland, 56% in België en 47% in Polen, Japan en Zuid-Korea.

Meer optimisme

Optimisme over de toekomst zien we sterker bij jonge vrouwen dan bij jonge mannen. Gemiddeld 55% denkt dat jonge vrouwen in hun land een beter leven zullen hebben dan vrouwen van de generatie van hun ouders. Slechts 40% denkt dat jonge mannen een beter leven zullen hebben dan mannen van de leeftijd van hun ouders.

Vrouwen worden vandaag door het overgrote deel van de ondervraagden gezien als mensen met meer keuzevrijheid op vlak van zelfexpressie, maar mannen hebben meer keuzevrijheid wat betreft banen, zeggen de respondenten. Vrouwen worden ook vaker dan mannen gezien als mensen die meer keuzevrijheid hebben verworven op vlak van kleding die ze kunnen dragen, daten en de rollen die ze in het huishouden kunnen vervullen.

Ten slotte: wat betreft de stelling ‘Een echte vrouw zou nooit het initiatief mogen nemen tot seks’ denkt slechts 7% van de babyboom-mannen en -vrouwen daar zo over. Bij Gen X gaat 12% van de mannen en de vrouwen akkoord, en onder de millennials denkt 14% van de vrouwen en 16% van de mannen daar zo over.

Opnieuw tekent zich hier een groter verschil af bij de jonge mannen en vrouwen van Gen Z: 11% van de vrouwen gaat akkoord met de stelling dat vrouwen seks niet moeten initiëren, bij de jonge mannen loopt dat zelfs op tot 20%.