In Oost-Congo gaat seksueel oorlogsgeweld van generatie op generatie

Het rapport kwam er met de ondersteuning van koepelorganisatie 11.11.11, die de spiraal van oorlogsgeweld onder de aandacht wil brengen in de najaarscampagne. In Oost-Congo zelf is partnerorganisatie Hope & Peace de stem van de overlevers van deze vorm van oorlogsgeweld. De organisatie bouwt er ook aan weerbaarheid van deze vrouwen, zodat ze hun rechten durven opeisen.

Macht en grondstoffen

Het Congolese leger en verschillende door Rwanda gesteunde rebellengroepen strijden al meer dan drie decennia om macht, geld en grondstoffen in Oost-Congo. Seksueel geweld en verkrachting worden daarbij op grote schaal ingezet als oorlogswapen, met als doel mensen te vernederen, intimideren en ontmenselijken. 

De situatie is zo schrijnend dat soms alle vrouwen binnen eenzelfde gezin slachtoffer zijn, generatie na generatie, concludeert het rapport dat de impact van het geweld op de slachtoffers breed in beeld brengt. 

Naast de vaak jonge leeftijd van de slachtoffers - ruim 13% is nog minderjarig - blijkt ook dat 4 op de 5 slachtoffers geen klacht neerleggen uit angst voor represailles of familiale conflicten. 

Het taboe op seksueel geweld zorgt er immers voor dat overlevers vaak verstoten worden door hun familie en uit de gemeenschap, zodat ze nergens meer terecht kunnen.

Seksueel geweld

Een organisatie zoals Hope & Peace biedt eerste hulp aan slachtoffers maar wil ook de straffeloosheid tegengaan. De organisatie werd in Oost-Congo (Zuid-Kivu) opgericht door Claudine Byamungu, die zelf seksueel geweld overleefde. ‘Geen enkele overlever van seksueel geweld zou moeten kiezen tussen zwijgen om veilig te blijven en aangifte doen met het risico alles te verliezen’, zegt ze. 

Door de enorme besparingen op internationale samenwerking kampt haar organisatie met steeds meer tekorten. Onder meer de medische kits geraken op, zegt ze. ‘We moeten dan keuzes maken en kunnen op dit moment niet elke vrouw die bij ons terechtkomt verder helpen. Dat breekt je hart.’
 
Volgens Els Hertogen, directeur 11.11.11, is het belangrijk om met lokale partnerorganisaties te blijven werken: ‘Hope & Peace is een organisatie door vrouwen voor vrouwen, waarbij menselijkheid in actie wordt omgezet’, legt ze uit. ‘Door hun lokale verankering werken ze op plaatsen waar de overheid vaak afwezig is en waar internationale steun afneemt.’