‘Eis tijd voor elkaar’

Hans Claus

11 mei 2026
Opinie

‘Eis tijd voor elkaar’

beeld van eenkind dat naar haar moeder toeloopt
beeld van eenkind dat naar haar moeder toeloopt

Morgen trekken rood, groen en blauw weer door Brussel. Er heerst bij de bevolking namelijk een diepe onzekerheid over wat de toekomst brengt. ‘Om die toekomst veilig te stellen, hebben we niet meer werk of koopkracht nodig,’ schrijft gevangenisdirecteur Hans Claus, ‘maar tijd. Tijd om bij elkaar te zijn en tijd om voor elkaar te zorgen, want dat en alleen dat maakt ons echt gelukkig.’

Morgen, 12 mei, is het weer zover. Rood, groen en blauw trekken dan door de straten van Brussel. Het wordt nogmaals koppen tellen. De politie half zoveel, de organisatoren dubbel zoveel, we kennen het liedje. De aantallen zijn nadien krachtvoer voor debaters in de kamer en op het scherm.

Ook de verslaggeving verloopt volgens het geijkte scenario. De vakbonden mogen uitleggen waarom ze mobiliseren. Daarna komen werkgevers en politici zeggen hoe ijdel al dat betogen is. De cijfers zijn de cijfers, weet je wel. Tot slot komt de gewone man aan het woord die alle hinder betreurt.

Dat is het ritueel. Daaronder borrelt evenwel een samenleving van mensen die zich onzeker voelen over wat de toekomst brengt. Over hoe het leven van de kleinkinderen er uit zal zien. Het ziet er namelijk niet goed uit. Wie met een gehavend pensioentje en een moe gewerkt lichaam of een dolgedraaide kop de laatste levensjaren in moet, krijgt het niet gemakkelijk.

Het had anders gekund. Het zou anders kunnen. Maar dan moet meer dan een roer omgegooid. Daar zijn onze politici helaas niet toe in staat. Zij proberen in opdracht van hun kiezers een systeem overeind te houden dat al een tijdje ecologisch noch sociaal houdbaar is.

We hebben ons door zoveel beloftevolle toestellen laten omringen, maar ze brachten verknechting in plaats van bevrijding. Al onze inspanningen brengen de dampkring naar een kookpunt.

Wie van op de maan naar de aarde kijkt, ziet dat de productie nog verder opdrijven ronduit gevaarlijk wordt. Helaas hangen heel ons weefsel en het gros van onze opvattingen net aan het infuus van die productie. ‘Drill baby drill’ verschilt in weinig van het streven om 80 procent aan het werk te krijgen. Binnen een bepaalde financiële logica klopt het plaatje. Maar in de vertaling naar het echte leven rammelt het langs alle kanten.

Nu voeren we voor zeggenschap over de grondstoffen en energie die we voor al die innovatie en voorsprong nodig hebben zelfs ouderwetse oorlogen.

Om het onbehagen en de woede van onderuit in de juiste, bevrijdende richting te kanaliseren hebben we een gemeenschappelijke eis nodig die niet vergiftigd is door dat heilloze mainstream denken. We hebben politici nodig die het gangbare discours durven om te gooien en zich niet langer verliezen in de details van elk conflict.

We moeten terug naar de kern en TIJD eisen voor elkaar. Het kan niet dat we met zoveel handen aan de ploeg en zoveel materiaalkennis, nog steeds zo weinig tijd over houden. De vrije tijd is namelijk al lang niet meer vrij. Hij dient enkel om ons eigen secretariaatswerk te verrichten en om nadien nog wat te recupereren van de stress. Hij wordt bovendien door een consumptie-industrie met haar tsunami aan prikkels gekaapt.

De politieker die ons bang maakt en het leven nog drukker wil maken, rijdt niet voor de mens, maar voor het systeem waarvan we met zijn allen voelen dat het onhoudbaar is.

Wie zoals Verhofstadt zegt dat we een nieuwe ideologie nodig hebben, heeft overschot van gelijk. Wel hier is er een:

Verklaring van 30 november 2019

Wij geloven dat onderstaande hervormingen nodig zijn om een SAMENleving te maken waarin mensen bevrijd worden van de honger naar geld en elkaar en hun omgeving opnieuw kunnen waarderen:

° de economie wordt terug ten dienste gesteld van mens en natuur, met een boekhouding waarin de bescherming van mens en natuur verankerd wordt;

° domeinen van gemeenschappelijk belang worden uit de greep van de vrije markt gehouden of gehaald; onderwijs, zorg, mobiliteit, cultuur, fiscaliteit, communicatie, energie, landbouw en justitie zijn domeinen waar winst niet mag nagestreefd worden;

° zorg, interdependentie, introspectie, beschouwing, humor, liefde en rechtvaardigheid worden boven materiële vooruitgang geplaatst;

° er wordt bewustzijn gecreëerd voor de grenzen van de materiële en de virtuele groei;

° de overheid wordt in haar herverdelende rol verantwoordelijk gehouden voor een faire verdeling van de rijkdom en voor het doen naleven van de fundamentele rechten van de mens

° de emancipatie van de mensheid wordt bevorderd door begrippen als “Werk”, “Productiviteit” en “Vooruitgang” te herdenken en te herdefiniëren.

Samengevat: WE EISEN TIJD VOOR ELKAAR. Een degelijk pensioen eisen is er dus boenk op. Fnuikt dat de kapitaalsgroei? Zeer zeker. Maar dat is een goeie zaak want net hoge winsten maken het leven zo jachtig en de aarde zo schraal.

De conservatieve krachten die stakers als destructieve elementen afschilderen zitten er zo hard naast. Het zijn net de begrotingswizards die met een boekhouders logica een samenleving van steeds meer productie in stand willen houden die het grote gevaar vormen en een duurzame en leefbare samenleving in de weg staan.

Maar ook aan vakbondszijde moet het roer omgegooid worden . Om onze toekomst veilig te stellen, hebben we niet meer werk of koopkracht nodig – daar is het kapitaal trouwens ook vragende partij naar, dat zou ons toch aan het denken moeten zetten – maar TIJD. Tijd om bij elkaar te zijn en tijd om voor elkaar te zorgen, want dat en alleen dat maakt ons echt gelukkig en kan onze natuurlijke omgeving opnieuw gezond maken.

www.novemberverklaring.eu onderschrijven kan door een mail te sturen naar deverklaringvan30november@gmail.com

Hans Claus is een Belgisch gevangenisdirecteur, activist voor detentiehervorming en maatschappelijke hervorming, kunstenaar en dichter. Hij is ook de bezieler van de Verklaring van 30 november.

De meningen en standpunten in deze opiniebijdrage zijn die van de auteur en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs die van de MO*redactie.

Word proMO*

Vind je MO* waardevol? Word dan proMO* voor slechts 4,60 euro per maand en help ons dit journalistieke project mogelijk maken, zonder betaalmuur, voor iedereen. Als proMO* ontvang je het magazine in je brievenbus én geniet je van tal van andere voordelen.

Je helpt ons groeien en zorgt ervoor dat we al onze verhalen gratis kunnen verspreiden. Je ontvangt vier keer per jaar MO*magazine én extra edities.

Je bent gratis welkom op onze evenementen en maakt kans op gratis tickets voor concerten, films, festivals en tentoonstellingen.

Je kan in dialoog gaan met onze journalisten via een aparte Facebookgroep.

Je ontvangt elke maand een exclusieve proMO*nieuwsbrief

Je volgt de auteurs en onderwerpen die jou interesseren en kan de beste artikels voor later bewaren.

Per maand

€4,60

Betaal maandelijks via domiciliëring.

Meest gekozen

Per jaar

€60

Betaal jaarlijks via domiciliëring.

Voor één jaar

€65

Betaal voor één jaar.

Ben je al proMO*

Log dan hier in