Hangt er roofkunst in jouw living?

Voor haar verjaardag kreeg journaliste Tine Danckaers van haar zus een gouache van de Congolese kunstenaar Célestin Kabuya. Een prachtig werk, maar al snel kwam de vraag: hoe is dit eigenlijk in mijn living terechtgekomen?

Die vraag bracht haar terug naar Irak. Daar liggen duizenden tells, heuvels die eeuwenlang laag op laag zijn opgebouwd door menselijke bewoning. Voor archeologen zijn het goudmijnen, maar voor plunderaars evengoed. IS financierde er een deel van zijn oorlog mee, en vandaag halen kleinere criminelen er munten, kleitabletten en beeldjes uit. Die voorwerpen zijn klein genoeg om vlot de grens over te raken. Via landen als Zwitserland, waar geen aangifte nodig is, worden ze witgewassen. Op eBay duiken Mesopotamische kleitabletten op voor 1000 tot 3000 euro.

België zou een draaischijf zijn voor die handel. Toch kijkt bijna niemand mee. Bij de federale politie in België was er één rechercheur, en vandaag is er zelfs die niet meer. Een provenance, het document dat de herkomst van een kunstwerk vastlegt, kan je vervalsen, en wie controleert dat? Rechtszaken zijn er nauwelijks: een minnelijke schikking levert de overheid meer op.

En het schilderij in Tines living? Daar zat geen provenance bij. Ze zoekt verder.