“‘Dit zijn geen nummers maar vergeten mensen’

In Vlaanderen leeft één op de tien kinderen in armoede. Als jeugdwelzijnswerker zie ik een van hen wekelijks, tijdens de vrijetijdsuren voor kinderen bij de organisatie waar ik werk.

Het gaat om Egor*, een 13-jarige jongen met krullend zwart haar en bruine ogen. Voor zijn 6-jarige zusje vervult hij de rol van de vader die hij zelf niet heeft. 

De zware last van het leven deelt Egor met zijn alleenstaande moeder. Per ongeluk raakte ze zwanger van hem toen ze 15 was. Plotseling kwam ze in een leven terecht dat ze alleen met antidepressiva nog kan verdragen.

Egor draagt meestal een zwarte of grijze joggingbroek met een trui die een maat te groot is. Zelden zie ik hem nieuwe kleren of schoenen dragen. Een collega die deze familie begeleidt, kocht al nieuwe schoenen voor hem.

8 op de 100 Vlaamse gezinnen moeten rondkomen met een inkomen onder de armoedegrens. Politici beloven telkens weer dat ze de strijd tegen armoede zullen voeren. Maar daar zie ik tijdens onze wekelijkse voedselbedeling weinig van.

Van de vzw Let's Save Food, een initiatief dat voedselverspilling tegengaat, ontvangen we wekelijks voedsel. Die verdelen we onder onze doelgroep en gezinnen uit de buurt. Elke keer zie ik de rij langer worden.

Voor velen is minstens één lange vakantie per jaar een normaal gezinsuitje. Voor Egor is het een onvervulbare droom.

Ook het gezin van Egor komt nauwelijks rond, dat zag ik de afgelopen maanden met eigen ogen. Zijn moeder bezuinigt op alle extra uitgaven. Er is geen sprake van op reis gaan, er zijn geen hippe snacks voor de kinderen, geen etentjes in restaurants en geen nieuwe voetbalschoenen ter vervanging van de schoenen die al maanden versleten zijn. 

Voor velen is minstens één lange vakantie per jaar een normaal gezinsuitje. Voor Egor is het een onvervulbare droom. Op warme zomerdagen, wanneer zijn leeftijdsgenoten lange reizen maken, stuitert hij met zijn voetbal op en neer in de buurt.

Egor leeft niet zoals een kind hoort te leven omdat hij arm is. Elke zaterdag gaat hij boodschappen doen in Aldi. Zijn kleine, mollige lichaam bezwijkt bijna onder de zware blauwe plastic boodschappentas. Eieren, melk, witbrood van 90 cent, diepvriesspinazie en aardappelen staan altijd op zijn boodschappenlijstje. 

In een artikel van VRTNWS over de armoedecijfers van Statistiek Vlaanderen lees ik dat ‘het risico op armoede duidelijk groter is bij laaggeschoolden, werklozen, mensen die niet zelf een huis bezitten en dus huren. En bij mensen die hun roots buiten de EU hebben'.

‘Roots buiten EU’ lijkt te suggereren dat Egors problemen geen problemen van hier zijn.

Die woorden ‘roots buiten EU’ bezorgen mij een onaangenaam gevoel. Want het wekt de indruk dat Egor geen band heeft met de plek waar hij woont als hij elders geboren is. Het betekent dat zijn problemen geen problemen van hier zijn.

Zijn familie voldoet aan alle bovengenoemde kenmerken. Alle taken die Egor op zich nam, veranderden hem in een boze, prikkelbare jongen die snel zijn kalmte verliest. Hij praat snel en luid. Nog nooit zag ik dat hij iemand vertrouwt.

Egor gedraagt zich altijd als een volwassene. Hij begroet de buren en noemt ze ‘broer’.

Soms moet hij zich 's avonds naar een nachtwinkel slepen omdat zijn moeder geen sigaretten meer heeft. In de buurt waar de dichtstbijzijnde Aldi is en waar de meeste winkels Afghaans, Pakistaans en Turks zijn. Waar de grote migrantengemeenschap woont.

Een kwetsbare buurt met veel werkloosheid. Een plek waar drugs zoals marihuana en cocaïne gemakkelijk te vinden zijn in de achterafstraatjes of achter de vervallen sociale woonblokken. Een buurt waar minstens twee keer per dag een politiewagen patrouilleert.

Op een dag, toen Egor bij mij in het jeugdhuis was, ging zijn telefoon. Zijn moeder wilde de huissleutel en hij verdween. Een half uur later kwam hij terug met traanogen en een rood gezicht. Ik gaf hem een knuffel. Zijn moeder was boos omdat hij niet op zijn zusje wilde passen terwijl zij naar de stad ging. Ze sloeg hem. 

Soms, wanneer zijn moeder een nieuwe vriend heeft, moet hij naar zijn oma. Een keer vroeg hij me of het normaal is dat moeders steeds nieuwe vriendjes krijgen. Toen keek hij me recht in de ogen. Veel mensen in de buurt kijken neer op zijn moeder. Als Egor ruzie maakt met andere kinderen, noemen ze hem “wees”.

Onlangs vertelde een van zijn schoolvrienden dat hij vapet en ook voor anderen die dat willen, vapes koopt in een nachtwinkel. Voor elke verkochte e-sigaret krijgt hij drie euro.

Maar in deze kleine volwassene met onschuldige ogen schuilt een kind dat enthousiast wordt van ijsjes. Wanneer hij even vergeet dat hij vader moet zijn, verandert hij met een lieve glimlach in een kind.

Hij houdt ervan om chips te eten en frisdrank te drinken terwijl hij films kijkt. En om Kylian Mbappé aan te moedigen tijdens een voetbalwedstrijd.

 Egor* is schuilnaam om zijn privacy te waarborgen.