“‘Vertel de wereld dat we op zoek waren naar het leven’

Ik ben ingestort. Terwijl ik deze column schrijf, belt mijn zus me met trillende stem op. Ze vertelt dat er een bom is gevallen, vlakbij ons huis in Teheran. Mijn land staat in brand voor mijn ogen.

De Britse premier Keir Starmer maakte duidelijk dat zijn regering niet gelooft in regimeverandering door middel van luchtaanvallen. Tegelijk stemde zijn land in met een verzoek van de VS om Britse militaire bases te gebruiken, enkel voor defensieve aanvallen op Iraanse raketlocaties. Zo kijken de aanstichters van de oorlog vanop afstand toe hoe alles in vlammen opgaat, terwijl ze spijtig hun hoofd schudden.

Ik kan niet genoeg benadrukken hoe gruwelijk oorlog is. Alles is onduidelijk en de situatie verslechtert met de dag. De kosten van deze oorlog worden gedragen door gewone mensen, niet alleen in Iran, ook in de Golfstaten. Alle emoties, teleurstellingen, angst en woede vermengen zich met elkaar.

‘De eliminatie van Khamenei zal waarschijnlijk meer ellende met zich meebrengen dan toen hij nog leefde.’

Na alle zware offers heeft het Iraanse volk recht op een vrij Iran met een heldere kijk op de toekomst. Geen door Israël en Amerika opgelegde oorlog met de sinistere doelstellingen, om Iran en de regio te destabiliseren.

Er is sprake van de CIA die militaire steun zou gaan leveren aan Iraans-Koerdische strijdkrachten in Irak om Iran uit te dagen. Als dat gebeurt betekent dit een toekomst van burgeroorlog en een lot dat vergelijkbaar is met dat van Libië, Syrië en Irak. Als hongerige wolven, met het speeksel in hun mond, staan ze klaar om hun prooi te verscheuren.

In de Iraanse diaspora heerst een vreselijke en ambigue situatie. Als je tegen de oorlog en tegen de aanval van de VS en Israël op Iran bent, dan ben je in de ogen van velen voorstander van het onderdrukkende Iraanse regime. Maar veel Iraniërs reageerden ook met afkeer op video's van hun landgenoten die dansen en Donald Trump bedanken.

‘Ik zag Iraniërs hier en daar dansen’, schreef de Perzisch-Nederlandse schrijver Kader Abdolah. ‘Met respect voor hun gevoelens wil ik zeggen dat de eliminatie van Khamenei waarschijnlijk meer ellende met zich zal meebrengen dan toen hij nog leefde.’

Ook ik kan mijn ogen niet sluiten voor het offer van onschuldige mensen. Het vermoeide lichaam van Iran rouwt nog steeds om het verlies van de 30.000 mensen. Zij werden tijdens de onderdrukte protesten in januari door hun eigen leiders massaal vermoord.

Ik kan mijn ogen niet sluiten voor de duizenden gevangenen en politieke elites in Iran. Ik kan mijn ogen niet sluiten voor de bommen en gevechtsvliegtuigen die onze families en mensen verlammen of doden met angst.

Ik maak me zorgen over de dagloners die door de oorlog werkloos worden. Over de baby's die in veiligheid moeten worden gebracht voor de Israëlische bommen. Over de speelse katten van Teheran die zich nergens kunnen verstoppen.

Ik maak me zorgen over vrouwelijke motorrijders, wier aanwezigheid op straat een baken van hoop was in de duisternis van onderdrukking. Ik maak me zorgen over mijn land dat in brand staat voor mijn ogen.

De haat tegen de Islamitische Republiek vervreemdde veel Iraniërs van de realiteit van de oorlog. Deze haat komt voort uit een leven vol collectieve trauma. Wij maakten het ene trauma na het andere mee: de oorlog tussen Iran en Irak, de moorden van 1989, alle doden van straat- en studentenprotesten tot vandaag, de Israëlische aanval op Iran in juni 2025, het bloedbad onder de bevolking van eerder dit jaar en nu…

Elke onschuldige Iraniër die sterft is een dode te veel.

Nu werken de dood- en vernietigingsmachines van Amerika en Israël ook in Iran. Er stierven meer dan 160 schoolkinderen onder de bommen van zij die de wereld loze beloften over democratie maakten. Het Witte Huis ontkent de aanval op school nog steeds en zegt de zaak te onderzoeken.

Elke onschuldige Iraniër die sterft is een dode te veel. Volgens de live tracker van Al Jazeera zijn er sinds 28 februari, al meer dan 1200 Iraniërs omgekomen. Onder hen dus ook de 160 schoolkinderen wier dromen hun doodskisten verzwaren.

Op deze Amerikaans-Israëlische oorlog dringt Israëlisch premier Netanyahu al jaren op aan. Sinds 2023 maakte die met de genocide in Gaza nochtans duidelijk waar hij voor staat. Alles zal hij doen om de wereld aan zijn kant te krijgen, zelfs als dat betekent dat de hele wereld onveilig wordt.

Amerikaans ambassadeur in Israël, Mike Huckabee, vindt het een goede zaak als Israël zich zou uitbreiden over het hele Midden-Oosten. Volgens hem heeft Israël het Bijbelse recht om alle land tussen de Nijl en de Eufraat in te nemen.

Donald Trump, aan de andere kant, paste zijn verhaal sinds 28 februari al meermaals aan. Eerst beweerde hij het Iraanse volk te steunen, om dan niet tot een akkoord te komen bij onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma. Onderhandelingen waarbij zijn joodse schoonzoon Jared Kushner altijd aanwezig was. Dezelfde schoonzoon die Trumps plan voor een nieuw Gaza onthulde tijdens de conferentie in Davos begin van dit jaar. Dezelfde schoonzoon die de belangen van Israël behartigt.

‘Deze oorlog doet de weg naar vrijheid ontsporen en brengt het land dichter bij de ondergang.’

Amerikaans buitenlandminister Marco Rubio liet weten dat de VS geïnformeerd werden over een militaire aanval op Iran door Israël. Daarom koos de VS voor een militaire operatie met preventief doel, want een Israëlische actie zou gepaard gaan met een onmiddellijke Iraanse aanval op Amerikaanse troepen, zei hij.

‘Ik hoop dat Iran niet vernietigd zal worden’, zegt Sheri me, een Iraanse vrouw in België. ‘Deze oorlog doet de weg naar vrijheid ontsporen en brengt het land dichter bij de ondergang.’

Wordt Iran een oorlogsgebied voor grootmachten zoals de Verenigde Staten, Europa, Engeland, Rusland, China en Israël?

Geen enkele oorlog brengt bevrijding, maar verspreidt juist dood en duisternis. Vandaag worden Iran en alle landen van de Perzische Golf in onrust en onzekerheid gestort door twee landen die deze agressie geen oorlog van intentie noemen, maar een militaire operatie.

Deze buitenlandse oorlog van de VS kan je op twee manieren interpreteren, schrijft Timothy Snyder, een Amerikaanse geschiedenisprofessor op zijn Instagrampagina: ‘Als een mechanisme om democratie in je eigen land te vernielen en als een kwestie van persoonlijke corruptie van de Amerikaanse president.’

Iran is een groot land en telt 90 miljoen mensen, met verschillende etnische achtergronden. De Iraanse geschiedenis gaat 2500 jaar terug in de tijd. Dat deze kleurrijke, etnisch en taalkundig diverse bevolking het eens kan worden over de naam van één persoon is twijfelachtig.

Israël steunt de zoon van de sjah, Reza Pahlavi, als overgangsleider. Dat is iemand die zijn aanhangers aanmoedigt om Amerikaanse en Israëlische vlaggen mee te nemen naar Iraanse protestbijeenkomsten. Dat doet niet alleen mijn hart pijn, maar ook die harten van duizenden Iraniërs.

Pahlavi wordt door veel westerse media gezien als mogelijke leider. ‘Mijn hart gaat uit naar die Amerikaanse helden die door het Iraanse regime zijn gedood en de vijf anderen die gewond raakten. Het Iraanse volk is hen eeuwig dankbaar...’, schreef hij op X.

‘Hij zwijgt over de doden in zijn eigen land’, reageerde iemand op X over Pahlavi’s reactie. ‘Hij wil wraak nemen op het Iraanse volk voor het lot van zijn vader, de in 1979 afgezette sjah van Iran, door Amerika en Israël te dienen.’

De wereldpolitiek is een vulgaire show geworden. Amper één dag na de aanslag op 160 schoolkinderen verschijnt Trumps vrouw Melania om het over onderwijs en vrede te hebben.

Alle scènes uit de spionagethriller The Night Manager komen in me op. Daarin sloot een Britse wapenhandelaar deals met de Britse regering en verkocht wapens aan de Egyptenaren om de Arabische Lente te onderdrukken.

We hebben geen wapenhandelaars of oorlogsstokers nodig. Er zijn genoeg mensen die het bloed van onschuldigen aan hun handen hebben kleven. Wat we nodig hebben zijn meer dichters.

Ondertussen heeft mijn schrijversvriendin uit Teheran de grootste moeite om internetverbinding te maken. Wanneer het even werkt, schrijft ze me: ‘Vertel de wereld dat we op zoek waren naar het leven. We willen cipressen planten op het bloed van onze gesneuvelden, geen kogels of bommen.’